To samo urządzenie filtrowentylacyjne w jednej hali pracuje bezawaryjnie przez lata. Na innym stanowisku potrafi zapchać się już po kilku tygodniach. Różnica rzadko leży w jakości sprzętu. Wynika najczęściej z tego, jak dobrano urządzenie do rzeczywistego charakteru procesu technologicznego.
Z tego artykułu dowiesz się
- Dlaczego dobór filtracji zaczyna się od rodzaju zanieczyszczenia, a nie od mocy urządzenia
- Jak pyły spawalnicze, szlifierskie i mgła olejowa różnią się pod względem filtracji
- Kiedy proces wymaga wykonania przeciwwybuchowego
- Na co zwrócić uwagę przy doborze wydajności i wentylatora
Charakter zanieczyszczenia jako punkt wyjścia doboru
Dobór urządzenia filtrowentylacyjnego zaczyna się od rozpoznania rodzaju zanieczyszczenia. Moc i cena to parametry drugorzędne. Pył suchy, pył lepki, mgła olejowa i gazy wymagają zupełnie różnych rozwiązań filtracyjnych. Jeśli pominie się ten etap, nawet dobre urządzenie szybko przestanie spełniać swoją rolę.
W jednym zakładzie często występuje kilka procesów naraz. Dlatego dobór warto zacząć od prostego zestawienia procesu, zanieczyszczenia i pasujących do niego kategorii sprzętu. Poniższa tabela pokazuje tę zależność na typowych przykładach z naszej oferty urządzeń filtracyjnych i odpylających.
| Proces technologiczny | Charakter zanieczyszczenia | Typ urządzenia |
|---|---|---|
| Spawanie stali | drobny dym i pył spawalniczy | filtr do pyłów spawalniczych |
| Szlifowanie, cięcie | pył suchy, grubsza frakcja | odpylacz do pyłów drobnych lub grubych |
| Toczenie, frezowanie z chłodziwem | mgła olejowa, aerozol | separator mgły olejowej |
| Malowanie natryskowe | pył lepki | urządzenie do pyłów grubych i lepkich |
| Procesy z pyłem palnym | pył wybuchowy | wykonanie przeciwwybuchowe |
| Filtracja oparów | pył i faza gazowa | urządzenie pyłowo-gazowe |
Pyły spawalnicze i szlifierskie, różne frakcje w jednym zakładzie
Spawanie i szlifowanie często stoją obok siebie, jednak wymagają innej filtracji. Dym spawalniczy składa się z bardzo drobnych cząstek. Pył ze szlifowania ma grubszą frakcję i większą masę. Filtr dobrany pod dym spawalniczy szybko zatka się grubym pyłem szlifierskim.
Dla procesów spawalniczych stosujemy filtry do pyłów spawalniczych z regeneracją wkładów. Przy szlifowaniu lepiej sprawdzają się urządzenia do oczyszczania powietrza z pyłów drobnych i grubych. Rozdzielenie tych dwóch procesów na osobne urządzenia zwykle wydłuża żywotność wkładów. Wspólna filtracja bywa możliwa, ale wymaga większej powierzchni filtracyjnej i częstszej obsługi.
Obróbka skrawaniem i problem mgły olejowej
Toczenie, frezowanie i wiercenie z chłodziwem tworzą inny rodzaj zanieczyszczenia. Nie jest to pył, lecz mgła olejowa w postaci drobnego aerozolu. Klasyczny filtr do pyłów szybko nasiąka olejem i traci przepustowość. Powietrze przestaje przez niego przechodzić, a opór narasta.
Do takich procesów stosuje się separatory mgły olejowej. Wychwytują one fazę ciekłą i odprowadzają olej z powrotem do obiegu. Rozwiązanie to sprawdza się przy centrach obróbczych i obrabiarkach CNC. Dobór zależy od ilości chłodziwa i intensywności pracy maszyny.
Gazy i opary chemiczne wymagają innej filtracji
Nie każde zanieczyszczenie da się zatrzymać na wkładzie mechanicznym. Faza gazowa przechodzi przez filtr pyłowy bez oporu. Dotyczy to oparów rozpuszczalników, procesów chemicznych i części procesów lakierniczych. W takich przypadkach sam odpylacz nie wystarcza.
Do usuwania fazy gazowej stosujemy urządzenia pyłowo-gazowe z warstwą sorbentu, najczęściej węgla aktywnego. Filtracja przebiega tu dwustopniowo: najpierw pył, potem gaz. Właściwy dobór wymaga znajomości substancji, jaka powstaje w procesie. Bez tej informacji trudno przewidzieć, czy sorbent poradzi sobie z danym oparem.
Procesy z ryzykiem wybuchu i wykonanie ATEX
Część pyłów tworzy z powietrzem atmosferę wybuchową. Dotyczy to pyłu aluminium, niektórych metali, drewna oraz wielu pyłów organicznych. Standardowe urządzenie nie nadaje się do takiej pracy. Iskra lub wysoka temperatura mogą doprowadzić do zapłonu wewnątrz filtra.
W takich procesach obowiązuje sprzęt w wykonaniu przeciwwybuchowym, zgodny z wymaganiami dyrektywy ATEX. Ocena, czy proces generuje pył palny, powinna poprzedzać każdy zakup urządzenia filtrującego. Pomyłka na tym etapie to nie kwestia wydajności, lecz bezpieczeństwa całej hali. Przy wątpliwościach warto skonsultować proces z producentem.
Wydajność, strata ciśnienia i dobór wentylatora
Po ustaleniu typu filtracji przychodzi czas na dobór wydajności. Liczy się ilość powietrza potrzebna do przechwycenia zanieczyszczenia w miejscu jego powstawania. Zbyt mała wydajność powoduje, że pył ucieka poza odciąg stanowiskowy. Zbyt duża podnosi zużycie energii bez realnej korzyści.
Na dobór wpływa też strata ciśnienia na filtrze i długość instalacji. Im dłuższe przewody i im gęstszy wkład, tym większego sprężu wymaga wentylator. Dobór wentylatora bez uwzględnienia oporów instalacji to jedna z najczęstszych przyczyn słabej skuteczności filtracji. Cały układ, od ssawki po wyrzut powietrza, trzeba traktować jako jedną całość.
Najczęściej zadawane pytania
Czy jedno urządzenie filtrowentylacyjne obsłuży kilka różnych stanowisk w hali?
Jest to możliwe przy urządzeniach wielostanowiskowych, ale pod warunkiem podobnego charakteru zanieczyszczenia. Łączenie stanowiska spawalniczego z obróbką olejową na jednym filtrze zwykle się nie sprawdza. Przy różnych procesach bezpieczniej dobrać osobne urządzenia lub rozdzielić instalację.
Jak często trzeba wymieniać wkłady filtracyjne w urządzeniu odpylającym?
Zależy to od intensywności procesu i rodzaju pyłu. Urządzenia z automatyczną regeneracją wkładów wydłużają okresy między wymianami. Najlepszym wskaźnikiem jest wzrost oporu przepływu, który sygnalizuje spadek przepustowości filtra.
Czy do spawania i szlifowania potrzebuję osobnych urządzeń filtracyjnych?
Nie zawsze, ale rozdzielenie tych procesów wydłuża żywotność wkładów. Gruby pył szlifierski szybko obciąża filtr dobrany pod drobny dym spawalniczy. Przy dużym natężeniu obu prac osobne urządzenia zwykle wychodzą korzystniej.
Po czym poznać, że proces technologiczny wymaga wykonania przeciwwybuchowego?
Sygnałem jest obecność np. pyłu palnego, na przykład aluminium, drewna czy pyłów organicznych. O klasyfikacji strefy zagrożenia wybuchem decyduje ocena procesu i dokumentacja zakładu. W razie wątpliwości proces warto skonsultować z producentem przed zakupem.
Czy filtrację można podłączyć bez przerywania produkcji w zakładzie?
W wielu przypadkach montaż urządzeń stanowiskowych odbywa się etapami, bez pełnego wyłączania hali. Zakres prac zależy od układu instalacji i miejsca podłączenia. Szczegóły najlepiej ustalić na etapie doboru, kontaktując się z naszym działem technicznym.
